Samenvatting : Against Fragmentation (SO2)

In “The Ethics of Authenticity” bespreekt Charles Taylor drie grote problemen van de moderniteit : individualisme, instrumentele rede en politieke fragmentatie. In het laatste hoofdstuk, “Against Fragmentation”, behandelt hij het probleem van fragmentatie. Taylor begint met aan te tonen dat er geen  eenduidige oplossing bestaat die zomaar voor de hand ligt. Hij waarschuwt voor een antwoord dat gebaseerd is op één principe, zoals bijvoorbeeld het communisme. Maar Taylor stelt, ondanks het ontbreken van een pasklaar antwoord, dat we nog steeds vooruitgang kunnen maken.

Het probleem van politieke fragmentatie is geen losstaand gegeven. Het hangt nauw samen met de drang naar autonomie en de instrumentele rede, die ervoor zorgen dat een samenleving steeds meer gefragmenteerd wordt. Door die oorzaken hebben burgers steeds minder de neiging om een gemeenschappelijk initiatief te ondersteunen en uit te voeren. Hier verwijst Taylor naar Tocqueville, en zijn begrip ‘zacht despotisme’. Door die oorzaken voelen mensen zich machteloos ten opzichte van de staat in zijn geheel. Onze samenleving is op deze manier nog steeds een democratie, maar de nadruk komt meer te liggen op de procedures. Er is geen enkel gemeenschappelijk project meer waar mensen zich achter willen scharen, wat leidt tot een juridisering van de samenleving. Alles wordt dan beslecht in de rechtszaal, op basis van afdwingbare wetten. Probleem hierbij is dat gerechtelijke uitspraken geen enkel compromis mogelijk maken, één van de twee partijen wint altijd over de gehele lijn. Lobbying in de politiek wint ook aan belang in een gefragmenteerde samenleving. Taylor meent dat deze situatie het duidelijkst tot uiting komt in de Verenigde Staten. Ze is bedreigend voor het vormen van democratische meerderheden rond bepaalde programma’s. Beide tendensen komen voort uit fragmentatie en versterken ook op hun beurt. Uiteindelijk komt de samenleving terecht in een procedureel liberalisme van de neutraliteit. Taylor meent een alternatief te zien in het Canadese systeem, waar er een decentralisatie van de macht is. Dit is gebaseerd op het subsidiariteitsprincipe, wat inhoudt dat hogere overheden niets moeten doen wat lagere overheden zelf kunnen.

Na zijn uiteenzetting over fragmentatie formuleert Taylor zijn algemene conclusie. Hij meent dat we moeten trachten de technologie op een andere manier te bekijken, waardoor we eveneens het proces van fragmentatie moeten stoppen en omkeren. Daardoor komen we eveneens tot een inhoudelijke invulling van het ideaal van authenticiteit. We moeten dus een strijd leveren, die complex is en zich op veel verschillende vlakken afspeelt. Hierbij moeten we rekening houden met de goede en de slechte kanten van de moderniteit, en zo tot een oplossing komen.

Bibliografie

Taylor, Charles. 1991. The Ethics of Authenticity. 11th ed. Cambridge: Harvard University Press.